Khánh Hòa là Xứ trầm hương
Non cao biển rộng, người thương đi về
Yến sào mang đậm tình quê
Sông sâu đá tạc lời thề nước non
Câu ca dao khắc họa rõ nét đặc điểm tự nhiên và con người Khánh Hòa. Biển Khánh Hòa có tài nguyên phong phú, với nhiều loại hải sản như: Tôm, mực, các loại cá,… đặc biệt là yến sào, một loại đặc sản quý hiếm, được coi là “vàng trắng” có giá trị xuất khẩu cao.
Kỷ niệm 370 năm xây dựng và phát triển tỉnh Khánh Hòa (1653-2023) là sự kiện chính trị lớn, có ý nghĩa quan trọng của tỉnh Khánh Hòa. Vì vậy, tháng 3/2023, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Khánh Hòa đã biên soạn, xuất bản cuốn tài liệu “Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023)”. Thực hiện công văn số 196-CV/BTGTU ngày 23/3/2023 của Ban Tuyên giáo Thành ủy Nha Trang về việc truyên truyền sâu rộng trong cán bộ đảng viên, đoàn viên, hội viên và các tầng lớp nhân dân thành phố Nha Trang, ngày 31/3/2023, thông qua buổi sinh hoạt Chi bộ thường kỳ, đồng chí Bí thư Chi bộ Viện kiểm sát nhân dân thành phố Nha Trang đã giới thiệu những nội dung cơ bản của cuốn tài liệu “Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023)” đến toàn thể đảng viên, quần chúng của đơn vị.
Cuốn tài liệu “Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023)” gồm có hai phần và phần phụ lục. Trong đó, phần một giới thiệu một số văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức tuyên truyền, kỷ niệm Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023); phần hai giới thiệu những nội dung chính về Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023). Tại phần hai của cuốn tài liệu, Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Khánh Hòa đã tóm lược “Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023)” gồm 05 phần chính, đó là: Đặc điểm tự nhiên và con người Khánh Hòa; Sự hình thành và thay đổi địa giới, địa danh hành chính tỉnh Khánh Hòa qua các thời kỳ lịch sử; Những chặng đường lịch sử vẻ vang; Phát huy những giá trị truyền thống văn hóa, lịch sử và khơi dậy khát vọng xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa là nơi Nhân dân có mức sống cao, hiền hòa và hạnh phúc; Định hướng xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Nghị quyết số 09-NQ/TW, ngày 28/01/2022 của Bộ Chính trị.
Mỗi chúng ta, khi tìm hiểu lịch sử Khánh Hòa – 370 năm xây dựng và phát triển trước hết phải tìm hiểu về đặc điểm tự nhiên và con người Khánh Hòa. Khánh Hòa là một tỉnh ven biển Nam Trung Bộ; có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng của cả nước; có mạng lưới giao thông khá thuận lợi; có bờ biển có độ dài khoảng 385km kéo dài từ mũi Đại Lãnh tới cuối vịnh Cam Ranh; có tài nguyên phong phú, đặc biệt là yến sào được coi là “vàng trắng” có giá trị xuất khẩu cao. Khánh Hòa còn là vùng đất có lịch sử hình thành lâu đời với dấu vết những cư dân đầu tiên sống cách đây khoảng 4.500 đến 5.000 năm; người Chăm và Ralay vốn định cư từ rất sớm, được coi là cư dân bản địa của Khánh Hòa. Trong suốt chiều dài lịch sử, các dân tộc ở Khánh Hòa luôn đoàn kết bên nhau ứng phó với thiên nhiên khác nghiệt, cùng nhau khai phá và xây dựng, tạo nên non nước Khánh Hòa tươi đẹp; anh dũng đấu tranh chống các kẻ thù xâm lược; đặc biệt, trong cuộc đấu tranh cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội đã lập nên nhiều chiến công oanh liệt, góp phần tô thắm trang sử hào hùng của quê hương Khánh Hòa.
Trong phần II về sự hình thành và thay đổi địa giới, địa danh hành chính tỉnh Khánh Hòa qua các thời kỳ lịch sử, cuốn tài liệu đã được biên soạn hệ thống theo sự hình thành địa phận hành chính tỉnh Khánh Hòa; vùng đất Khánh Hòa từ năm 1653 đến năm 1885; tỉnh Khánh Hòa từ khi thực dân Pháp đánh chiếm (1885) đến tháng 8/1945 và cuối cùng là tỉnh Khánh Hòa từ năm 1945 đến nay.
Linh hồn của cuốn tài liệu có lẽ phải nói đến phần III về những chặng đường lịch sử vẻ vang. Cùng với lịch sử dân tộc Việt Nam từ thời vua Hùng dựng nước cho đến ngày nay là lịch sử của một dân tộc anh hùng, không những đấu tranh kiên cường để chinh phục thiên nhiên, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược để tồn tại và phát triển, nhân dân Khánh Hòa vừa xây dựng cuộc sống, vừa liên tục đấu tranh chống kẻ thù xâm lược để giữ gìn mảnh đất thân yêu do lớp lớp cha ông đã tạo dựng. Các tác giả đồng biên soạn cuốn tài liệu đã khái quát lịch sử vẻ vang của tỉnh nhà qua 04 giai đoạn lịch sử. Giai đoạn Khánh Hòa thời kỳ phong kiến (1653 – 1858), người dân với muôn vàn khó khăn để tạo lập cuộc sống, bằng lao động cần cù và tinh thần bất khuất, người dân Khánh Hòa đã từng bước khai phá đất đai, xây dựng làng xóm, mở mang đời sống kinh tế, văn hóa của mình và không nhừng vươn lên theo đà phát triển của lịch sử đất nước. Giai đoạn lịch sử thứ hai của tỉnh Khánh Hòa đó là dưới ách đô hộ của thực dân Pháp từ năm 1858 – 1929. Tháng 9/1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Đà Nẵng đã dấy lên lòng căm thù sôi sục trong cả nước. Nhân dân Khánh Hòa nói riêng, cả nước nói chung đã nổi dậy kháng chiến. “Tam kiệt Khánh Hòa” gồm Trịnh Phong, Trần Đường, Nguyễn Khanh đã tiên phong đi đầu kêu gọi nhân dân gia nhập nghĩa quân, đóng góp lương thực nuôi quân, rèn vũ khí, luyện tập quân sĩ. Trong 3 năm kháng chiến, các lãnh tụ nghĩa sĩ và nhân dân đã thể hiện sức mạnh, tinh thần yêu nước bất khuất, quyết tâm kháng chiến chống quân xâm lược Pháp trên quê hương Khánh Hòa. Nhưng đến giữa năm 1888, phòng trào “Bình Tây cứu quốc đoàn” đã bị địch dập tắt bằng các cuộc càn quét đánh phá căn cứ nghĩa quân, khủng bố gia đình các lãnh tụ phong trào. Năm 1908, Trần Qúy Cáp bị địch điều động từ quê nhà Quảng Nam vào làm giáo vụ ở Tân Định. Được nhận định là nhà hoạt động chính trị nguy hiểm, ông bị địch theo dõi gắt gao và dùng cớ ghép ông vào tội cầm đầu xúi giục dân chúng chống thuế, bắt giam và cử chém ông vào ngày 15/6/2908 tại đầu cầu Sông Cạn. Dưới ách áp bức nặng nề, bóc lột tàn bạo của thực dân Pháp và bọn tay sau phong kiến đã làm cho đời sống của nhân dân Khánh Hòa rất cực khổ, tối tăm nhưng cũng là điều kiện thuận lợi để cho chủ nghĩa Mác Lê – nin sớm bám rễ và phát triển, làm ngọn đuốc soi đường cho nhân dân Khánh Hòa cùng cả nước hoàn thành sự nghiệp giải phóng dân tộc và tiến tới xây dựng Tổ quốc giàu mạnh theo con đường xã hội chủ nghĩa. Giai đoạn lịch sử để lại dấu ấn lớn trong quá trình 370 năm xây dựng và phát triển tỉnh Khánh Hòa chính là Khánh Hòa trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo (1930 – 1975). Trong giai đoạn này, sự ra đời của Đảng bộ tỉnh Khánh Hòa đánh dấu phong trào cách mạng trong tỉnh chuyển kịp theo trào lưu chung của cả nước. Từ đây, phong trào cách mạng gắn liền với sự lãnh đạo duy nhất của Đảng, là yếu tố cơ bản, quyết định để phong trào cách mạng trong tỉnh tiến lên giành thắng lợi. Sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc tại Khánh Hòa được chia làm 03 mốc. Một là, thời kỳ đấu tranh giành chính quyền (1930 – 1945); hai là, Khánh Hòa trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954); ba là, Khánh Hòa trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 – 1975). Những chặng đường lịch sử vẻ vang khép lại bằng giai đoạn Khánh Hòa cùng cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội (4/1975 cho đến nay).
Tô thắm thêm lịch sử 370 năm xây dựng và phát triển tỉnh Khánh Hòa đó chính là phần IV về phát huy những giá trị truyền thống văn hóa, lịch sử và khơi dậy khát vọng xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa là nơi nhân dân có mức sống cao, hiền hòa, hạnh phúc.
Cuối cùng, tại phần V của cuốn tài liệu thể hiện qua 370 năm xây dựng và phát triển, tỉnh Khánh Hòa đã định hướng xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Nghị quyết số 09-NQ/TW ngày 28/01/2022 của Bộ Chính về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2023, tầm nhìn đến năm 2045 có 05 ý nghĩa, đó là cơ sở chính trị pháp lý quan trọng, tạo thời cơ để tạo ra sự đột phá phát triển tỉnh Khánh Hòa, xác định rõ những quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để phát triển tỉnh Khánh Hòa; Nghị quyết 09 định vị ra vị trí quan trọng của tỉnh Khánh Hòa trong mối quan hệ với các địa phương trong khu vực, cả nước và quốc tế; phát triển tỉnh Khánh Hòa không chỉ là sự phát triển của một địa phương mà còn được đặt trong mối quan hệ so sánh với các nhiệm vụ quan trọng của cả nước; đây là lần đầu tiên Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết cho tỉnh Khánh Hòa, tạo không khí phấn khới trong toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Khánh Hòa, khơi dậy mạnh mẽ truyền thống cách mạng, tinh thần chủ động sáng tạo, ý chí tự lực, tự cường vươn lên của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Khánh Hòa. Cuốn tài liệu đã nêu rõ quan điểm, định hướng về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; mục tiêu xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa đến năm 2030; mục tiêu xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa tầm nhìn đến năm 2045; một số chỉ tiêu cụ thể về xây dựng, phát triển tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 – 2030; nhiệm vụ và giải pháp về thống nhất nhận thức, đổi mới tư duy trong xây dựng và phát triển tỉnh Khánh Hòa thành đô thị trực thuộc Trung ương; nhiệm vụ và giải pháp về xây dựng và thực hiện tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch, nhất là quy hoạch tỉnh Khánh Hòa thời kỳ 2021 – 2030 tầm nhìn đến năm 2050; nhiệm vụ và giải pháp về đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng của tỉnh trên nền tảng của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, theo hướng đa dạng hóa, gia tăng giá trị và hiệu quả; kinh tế xanh, tuần hoàn; nhiệm vụ và giải pháp về đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hệ thống giao thông vận tải đồng bộ, hiện đại, hạ tầng công nghệ thông tin, hạ tầng số; nhiệm vụ và giải pháp về tăng cường hợp tác, liên kết với các tỉnh trong khu vực Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và các tỉnh, thành phố khác trong cả nước và quốc tế; nhiệm vụ giải pháp về thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực trên cơ sở đẩy mạnh cải cách hành chính; cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh; xây dựng cơ chế, chính sách đầu tư, tài chính và phân cấp quản lý đặc thù, phù hợp; nhiệm vụ về giải pháp và tập trung phát triển nguồn lực con người và khoa học – công nghê, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng lực, chăm sóc sức khỏe Nhân dân, gắn kết chặt chẽ phát triển kinh tế với phát triển văn hóa, bảo đảm tiến độ và công bằng xã hội, thực hiện tốt chính sách dân tộc, tôn giáo; nhiệm vụ về giải pháp về tăng cường quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, ứng phó với thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; nhiệm vụ về giải pháp về gắn phát triển kinh tế – xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh, giữ vững chủ quyền biển, đảo quốc gia, bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội; nhiệm vụ về giải pháp về tập trung xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị.
Trong tháng 3/2023, Cấp ủy Chi bộ VKSND thành phố Nha Trang đã phân công, chỉ đạo Ban Chấp hành Chi đoàn sôi nổi tổ chức và tham gia các hoạt động thanh niên nhằm thiết thực chào mừng Kỷ niệm Khánh Hòa 370 năm xây dựng và phát triển (1653-2023), cụ thể: phối hợp tổ chức “Ngày chạy thể thao quân sự” kết hợp “Ngày chạy Olympic” năm 2023, hưởng ứng Ra quân Tháng Thanh niên năm 2023; Thăm địa chỉ đỏ Khu tưởng niệm chiến sĩ Gạc Ma (xã Cam Hải Đông, huyện Cam Lâm, tỉnh Khánh Hòa), tưởng niệm 35 năm ngày 64 cán bộ, chiến sĩ Hải quân nhân dân Việt Nam hy sinh bảo vệ chủ quyền biển, đảo (14/3/1988 - 14/3/2023); tổ chức hoạt động Ngày Chủ nhật Xanh lần thứ nhất, hưởng ứng Chiến dịch “Hãy làm sạch biển” 2023; tổ chức “Tuyên truyền phòng chống ma túy trong học đường” cho hơn 1.000 học sinh và hơn 50 cán bộ, giáo viên, nhân viên của Trường Trung học cơ sở Trưng Vương, Tp. Nha Trang; tổ chức chương trình “Tháng Ba Biên Giới - Biên Cương Tổ Quốc Tôi” và Ngày đoàn viên năm 2023, hoạt động an sinh xã hội, tuyên truyền bảo vệ chủ quyền Biển, đảo Việt Nam trong tình hình mới, tặng cờ Tổ quốc, quà cho các hộ ngư dân vươn khơi bám biển và các em học sinh hiếu học có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn phường Vĩnh Phước.
Kỷ niệm Khánh Hòa 370 năm xây dựng và phát triển là dịp để chúng ta tự hào về truyền thống văn hóa, truyền thống lịch sử, thành tựu của quê hương Khánh Hòa trong suốt chặng đường qua. Kế thừa và phát huy truyền thống đó, Chi bộ và đảng viên VKSND thành phố nói riêng; Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Khánh Hòa nói chung tiếp tục phát huy, chung sức, đồng lòng quyết tâm vượt qua khó khăn, thách thức, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ.
Nguồn: Tài liệu tuyên truyền “Khánh Hòa 370 năm xây dựng và phát triển (1653 – 2023)”của Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Khánh Hòa.
VKSND thành phố Nha Trang