Qua công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình, nhận thấy thời gian gần đây số lượng vụ án ly hôn trên địa bàn có xu hướng gia tăng, cụ thể: Trong 06 tháng cuối năm 2025, Tòa án đã thụ lý 959 vụ việc, trong đó: dân sự: 287 vụ; Án hôn nhân và gia đình: 672 vụ (chiếm 70,1%). Đến 06 tháng đầu năm 2026, Tòa án thụ lý 1.569 vụ việc, trong đó: dân sự: 717 vụ; hôn nhân và gia đình: 946 vụ (chiếm 60,3%). So sánh hai thời điểm cho thấy: Tổng số vụ thụ lý tăng 610 vụ (tăng 63,6%). Vụ việc hôn nhân và gia đình 06 tháng đầu năm 2026 tăng 274 vụ so với 06 tháng cuối năm 2025.
Qua nghiên cứu hồ sơ và tham gia các phiên toà cho thấy các vụ án ly hôn tập trung chủ yếu ở các cặp vợ chồng trẻ ở độ tuổi từ 20 đến 35, thời gian kết hôn ngắn. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ly hôn như: Nhận thức về hôn nhân chưa đầy đủ, kết hôn vội vàng, thiếu tìm hiểu kỹ lưỡng trước khi lập gia đình; thiếu kỹ năng sống chung, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn; dễ phát sinh xung đột trong sinh hoạt hằng ngày; áp lực kinh tế, việc làm và thu nhập chưa ổn định dẫn đến mâu thuẫn về chi tiêu; sự khác biệt về lối sống và quan điểm cá nhân. Đặc biệt trong việc chăm sóc con cái và quản lý tài chính; ảnh hưởng của mạng xã hội, thời gian dành cho gia đình hạn chế, thiếu sự chia sẻ, quan tâm giữa vợ chồng; tình trạng ứng xử trong lối sống giữa gia đình nội ngoại hai bên, phát sinh mâu thuẫn giữa các thế hệ; một bộ phận thanh niên thiếu trách nhiệm trong đời sống hôn nhân, có biểu hiện ngoại tình, bạo lực gia đình hoặc sử dụng rượu bia, cờ bạc. Thực trạng trên cho thấy, các bên chưa thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ trong quan hệ vợ chồng theo quy định tại Điều 17, 19, 21, 22, 23 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 về việc thương yêu, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc lẫn nhau v.v. Đồng thời, chưa bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình quy định tại Điều 2 của Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 dẫn đến mâu thuẫn kéo dài, không được giải quyết kịp thời, làm gia tăng tình trạng ly hôn. Mặc khác, công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về hôn nhân gia đình chưa được quan tâm đúng mức; việc nắm bắt những mâu thuẫn trong nhân dân còn chưa kịp thời; công tác hòa giải cơ sở theo Luật hoà giải cơ sở năm 2013 hiệu quả chưa cao cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ly hôn gia tăng.
(Hình ảnh minh hoạ phiên toà hôn nhân và gia đình
tại Toà án nhân dân khu vực 4-Khánh Hoà)
Ly hôn không những ảnh hưởng đến trật tự xã hội mà còn ảnh hưởng đến sự phát triển của những đứa trẻ có bố mẹ ly hôn, các em phải sống trong hoàn cảnh gia đình không có cha hoặc không có mẹ hoặc không có cả cha lẫn mẹ, phải sống với ông, bà, chú, bác, dì hoặc dượng; có trường hợp phải lang thang để kiếm sống, lao động sớm hoặc rơi vào tình trạng nghiện hút, bị lạm dụng tình dục, bị bạo hành hay trẻ sớm có hành vi vi phạm pháp luật gây mất an ninh trật tự.
Tình trạng gia tăng việc ly hôn cho thấy, việc thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về công tác gia đình chưa đạt hiệu quả cao theo tinh thần của Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 24/6/2021 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác xây dựng gia đình trong tình hình mới và Quyết định số 2238/QĐ-TTg ngày 30/12/2021 của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030 cũng xác định mục tiêu giảm thiểu tình trạng ly hôn, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cá nhân, gia đình và xã hội trong việc giữ gìn hạnh phúc gia đình. Tuy nhiên, qua thực tiễn tại địa phương cho thấy việc quán triệt, triển khai các nội dung này vẫn cần tiếp tục được quan tâm, đẩy mạnh hơn nữa. Xây dựng gia đình ấm no, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc đẩy phát triển bền vững, là trách nhiệm của các cấp, các ngành và toàn xã hội.
Để góp phần phòng ngừa và giảm thiểu sự ly hôn trên địa bàn các xã, phường Viện kiểm sát nhân dân khu vực 4 – Khánh Hòa kiến nghị đến Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường trong phạm vi nhiệm vụ của mình tiếp tục đẩy mạnh, quan tâm xây dựng và triển khai đồng bộ các giải pháp phòng ngừa tình trạng ly hôn trên địa bàn gắn với việc thực hiện Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 24/6/2021 của Ban Bí thư và Quyết định số 2238/QĐ-TTg ngày 30/12/2021 về chiến lược phát triển gia đình Việt Nam đến năm 2030 của Thủ tướng Chính phủ. Kịp thời nắm bắt, hỗ trợ giải quyết các mâu thuẫn phát sinh trong gia đình nhằm nâng cao hiệu quả công tác hòa giải ở cơ sở theo quy định của Luật hoà giải cơ sở năm 2013. Đồng thời, quan tâm chỉ đạo, phối hợp với các cơ quan, đoàn thể tại địa phương phát huy vai trò trong việc tuyên truyền pháp luật Hôn nhân va gia đình, giáo dục cho thanh niên những kiến thức cơ bản về trách nhiệm, nghĩa vụ tiền hôn nhân, xây dựng gia đình hạnh phúc, phòng, chống bạo lực gia đình, hỗ trợ các gia đình có nguy cơ phát sinh mâu thuẫn tháo gỡ mâu thuẫn và hàn gắn tình cảm gia đình. Bên cạnh đó, cần tiếp tục đẩy mạnh tổ chức các hoạt động truyền thông hưởng ứng Ngày Quốc tế Hạnh phúc (20/3), Ngày Gia đình Việt Nam (28/6) và Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình với nội dung thiết thực, phù hợp điều kiện thực tiễn, nhằm tạo sự lan tỏa, hiệu ứng xã hội tích cực trong việc tôn vinh, giữ gìn và phát huy giá trị gia đình, góp phần hạn chế tình trạng ly hôn, bảo đảm ổn định xã hội trên địa bàn.
Với chức năng, nhiệm vụ của ngành Kiểm sát nhân dân, Viện KSND khu vực 4 – Khánh Hòa sẽ tiếp tục tăng cường công tác kiểm sát việc giải quyết các vụ việc hôn nhân và gia đình; kịp thời phát hiện nguyên nhân, điều kiện phát sinh vi phạm để ban hành các kiến nghị phòng ngừa phù hợp với tình hình thực tiễn địa phương. Qua đó, góp phần cùng cấp ủy, chính quyền và nhân dân xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh; hạn chế các hệ lụy phát sinh từ tình trạng ly hôn, giữ vững ổn định trật tự xã hội và hướng tới sự phát triển bền vững của địa phương trong thời gian tới